Eén gemeenschappelijke skillstaal verbindt diploma en werk

In een krappe arbeidsmarkt is het belangrijker dan ooit dat vraag en aanbod elkaar vinden. Daarvoor is CompetentNL ontwikkeld: de Nederlandse skillstaal die vaardigheden, kennis en talenbeheersing in één gemeenschappelijke taal beschrijft en koppelt aan opleidingen en beroepen. Zo kunnen werkgevers, werkzoekenden en scholen elkaar sneller vinden.

Martijn van Blitterswijk manager Klant en Diensten bij Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) ziet grote kansen door de eenduidigheid op de markt te vergroten: „Met deze landelijke standaard kunnen we skills, opleidingen, beroepen en leerbanen allemaal op de dezelfde manier aan elkaar verbinden. Zo brengen we vraag en aanbod sneller bij elkaar.” Op die manier moeten mbo’s, bedrijven, studenten en werknemers elkaar beter kunnen vinden en makkelijker zien welke skills bij een opleiding of beroep horen.

Achter elke mbo-opleiding ligt een afspraak over wat je moet kennen en kunnen om je diploma te halen. SBB maakt die afspraken samen met scholen en bedrijven en houdt ze actueel als het werk verandert. Alle afspraken samen vormen de kwalificatiestructuur. Die zorgt ervoor dat een mbo-diploma in Groningen hetzelfde betekent als in Maastricht en dat een werkgever weet wat hij aan een gediplomeerde heeft. Diezelfde afspraken vormen de basis van CompetentNL: daaruit is af te leiden welke skills in een opleiding zitten. Daarnaast beschrijft CompetentNL welke skills bij welke beroepen horen. Pas als je beide kanten in dezelfde taal beschrijft, kun je opleiding en werk aan elkaar verbinden.

Die aansluiting tussen opleiding en de markt is van groot belang. „We willen ervoor zorgen dat juist die vakmensen worden opgeleid waar de huidige arbeidsmarkt om vraagt”, zegt Van Blitterswijk. „Het mbo speelt hierin een centrale rol met de vele verschillende opleidingen, mbo-certificaten en praktijkverklaringen die deel uitmaken van de kwalificatiestructuur.” Tijdens praktijkleren doen studenten werkervaring op terwijl ze een opleiding volgen. Zo ontwikkelen zij skills waar werkgevers naar zoeken.

Naast diploma's en functietitels kijken werkgevers en bedrijven steeds vaker naar wat iemand al kan en nog moet of wil ontwikkelen. Skills uit het ene beroep blijken vaak bruikbaar in een ander beroep, soms zelfs in een andere sector. „De koppeling met CompetentNL helpt mensen om keuzes te maken die beter aansluiten op hun vaardigheden en ambities. De skills die je in je huidige beroep toepast en hebt opgebouwd, kun je soms ook inzetten in heel andere beroepen. Dat is waardevol als je je bijvoorbeeld wilt laten bij- of omscholen”, zegt Van Blitterswijk.

Om de verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt te versterken, is SBB bezig de data van CompetentNL te gebruiken in de eigen websites KiesMBO.nl en Leerbanenmarkt.nl. Deze websites helpen zowel jongeren als werkenden en werkzoekenden bij het zoeken naar een passende mbo-opleiding, leerbaan of een volgende stap in hun loopbaan. „Dit zijn belangrijke keuzemomenten voor jongeren en werkzoekenden. Niet voor niets worden deze websites veel gebruikt”, aldus Van Blitterswijk. Ook scholen hebben er iets aan: zij kunnen in hun voorlichting en advies concreter maken welke skills de deuren openen naar bepaalde beroepen en opleidingen.

Wat verandert er concreet? De koppeling is naar verwachting eind dit jaar klaar. Op Leerbanenmarkt.nl kun je dan niet alleen zoeken op een leerbaan of leerbedrijf, maar ook op wat je al kunt of nog wilt leren. Ook de interessetest op KiesMBO krijgt ook een steviger fundament: de antwoorden op vragen over interesses en talenten worden achter de schermen vertaald naar de vaardigheden uit CompetentNL. Hieruit volgen passende opleidingen en beroepen, zonder dat je met vaktermen wordt lastiggevallen. De eerste tests laten zien hoe verrassend de uitkomsten kunnen zijn. Uit dezelfde testantwoorden komen beroepen die zo uiteenlopen als van dierenverzorger naar helpende in de zorg. Zo ontdek je mogelijkheden waar je zelf niet aan gedacht had.

De mogelijkheden beperken zich niet tot jongeren die een opleiding kiezen. De koppeling helpt juist ook mensen die langere tijd zonder werk zitten of een nieuwe richting zoeken. Zonder diploma kun je eveneens op basis van skills ontdekken welke (leer)banen en opleidingen bij je passen en wat een volgende stap kan zijn. Zoek je een leerbaan? Dan zie je duidelijker welke skills bij die leerbaan horen, welke je al meebrengt en wat je in de bijbehorende mbo-opleiding nog moet bijleren.